مادر دانیال به منظور دریافت کمک برای پسرش به روانشناس کودک مراجعه کرد و گفت: “پسرم همواره بیش فعال و تکانشی است و هرگز از دستورات پیروی نمی‌کند. هرگاه از او بخواهم پیراهن خود را بر دارد و آن را در جای خودش بگذارد میبینم هنوز پیراهن روی زمین افتاده است و او دارد در اتاقش بازی می‌کند”. مادرش اظهار می‌دارد که “دانیال در رحم او نیز ناآرام بود. هرگز خوابش عادی نبوده و به ندرت می خوابیده است. نه مقررات کارساز است و نه روش های تربیتی که برای سایر فرزندانم استفاده می‌کنم. به طور کلی به نظر می‌رسد که دانیال از رفتار خودش آگاه نیست. ممکن است کیکی را که اجازه خوردن آن را ندارد بخورد و در حالی که کیک در دستش قرار دارد بگوید آن را بر نداشته است، هرگز کاری را که شروع می‌کند به انتها نمی‌رساند. به استثنای بازی‌های ویدئویی که به مدت طولانی برای انجام آن ها یکجا می نشیند، به ندرت تلویزیون تماشا می‌کنند مگر در حال دویدن”. معلم دانیال می‌گوید مشکلات اصلی او در مدرسه انجام ندادن تکالیف و توجه به اتفاقاتی است که در کلاس می افتد. او می‌گوید: “در کلاس بی محابا هرچه میخواهد می‌گوید و مدام بی قرار است. روی صندلی آرام و قرار ندارد و از جای خود بلند می‌شود. هرچند دانیال قادر است تکالیف خود را انجام دهد، فراموش میکند کتابی را که برای تکلیف شب نیاز دارد به خانه ببرد. هنگامی که تکالیفش را انجام میدهد فراموش می کند آن را در کیفش بگذارد و با خود به مدرسه بیاورد. وقتی دانیال با کودکان دیگر بازی می‌کند، رعایت نوبت یا پیروی کردن از قوانین برای او بسیار دشوار است. همکلاسی‌های وی بر این عقیده‌اند که “دانیال پسری عجیب و غریب است ” و میل ندارند با او بازی کنند.” مادرش بعد از اینکه دانیالی یک قوطی کبریت را به برادر دو ساله اش داد و به او آموخت چگونه کبریت را روشن کند او را پیش روانشناس برد. والدینش ناامید شده اند و نمی‌دانند که چه کار کنند.

مجموعه رفتارهای دانیال نشانه بیش فعالی و تکانشگری هستند که به آن نشانه های ADHD می گویند‌. رفتارهایی که بدون تفکر و توجه به شرایط انجام می شوند.

اصطلاح ADHD نسبتا جدید است. بسیاری از الگوهای رفتاری کودکان مبتلا به ADHD علت واحدی ندارند و تردید وجود دارد که صرفا یک علت برای این اختلال پیدا شود. هر کسی با مشاهده رفتارهای کودکان مبتلا به ADHD آنها را شگفت انگیز و متناقض خواهد یافت. رفتار عجولانه و آشفته کودک منبع اصلی فشار روانی و ناکامی برای خود وی، والدین، خواهران و برادران، معلمان و همکلاسی‌هایش به حساب می‌آید: چرا نمی تواند روی صندلی آرام بنشیند؟ چرا نمی تواند هر کاری را به پایان برساند؟ چرا این همه مرتکب خطاهای ناشیانه می‌شود؟ چرا قادر به اجرای برنامه هایش نیست؟ چرا تکلیف هایش را انجام می دهد اما فراموش می‌کنند آنها را به مدرسه ببرد؟ چرا در هر بازی بر قوانینی که خودش وضع می‌کند اصرار دارد؟

با این حال کودکان مبتلا به ADHD در برخی اوقات روز یا در موقعیت های مشخصی عادی و خوب به نظر می رسند. اینگونه ناهمسانی های جدی ممکن است باعث شود تا دیگران تصور کنند که کودک مبتلا به ADHD اگر بیشتر تلاش کند یا اگر والدین و معلمان او محدودیت‌های جدید اِعمال کنند، می‌تواند این رفتارهای به ظاهر بچه گانه خود را کنترل کند. تلاش زیاد و مقررات خشک ممکن است به برخی کودکان کمک کند، اما بیشتر کودکان مبتلا به ADHD در همین حد نیز بیشتر از ظرفیت خود تلاش می‌کنند. آنها قصد دارند کارها را به نحو احسن انجام دهند اما ظرفیت محدود شان در خویشتن داری، مانع از این کار می شود. در نتیجه آنها قالب اوقات دچار آزردگی ، سردرگمی و اندوه می‌شوند. زیرا به دلیل بی توجهی، مقصر شناخته می شوند . به آنها تهمت “سر به هوا بودن” زده می شود. ممکن است به آنها توهین شود یا تحقیر شوند یا حتی به دلیل انجام ندادن تکلیف ها و کارهای خانه تنبیه شوند. متاسفانه ممکن است آنها ندانند که چرا کارشان اشتباه بوده است یا چطور می شود آن کار را به نحو دیگری هم انجام داد. احساس ناکامی و ناامیدی که سراپای کودک مبتلا به ADHD را فرا میگیرد در اظهارات این کودکان نمایان است: “دوستان خوبی ندارم. چون نمی توانم خوب بازی کنم و وقتی آنها من راپخمه و خواب‌آلود خطاب میکنند من هم گریه می کنم . واقعا چاره ای ندارم”. این اظهارات بدون شک نشانگر این است که ADHD می‌تواند زندگی روزانه کودک را مختل سازد، مقدار زیادی انرژی مصرف کند ،به بروز مشکلات عاطفی و کاهش عزت نفس منجر شود و به روابط کودک در خانه و مدرسه به طور جدی آسیب برساند . ADHD با استفاده از دو فهرست از نشانه‌ها تعریف می‌شود : فهرست اول مشتمل است بر “نشانه های فقدان توجه، تمرکز، حواس ضعیف و آشفته” . فهرست دوم عبارت است از : “نشانه های بیش فعالی” و “تکانشگری رفتاری”.  کودکانی که بی توجه هستند در حین انجام دادن کارها یا بازی ،توجه پایدار ندارند و همواره دچار حواس پرتی می‌شوند‌ کودکان مبتلا به ADHD بی نهایت فعال هستند، اما برخلاف سایر کودکانی که انرژی بالایی دارند کمتر کارهایشان را به اتمام می رسانند . کودکان بیش فعال و دارای نقص توجه “تکانشی” هستند  به نظر می رسد که نمی توانند قبل از عمل ،واکنشها یا تفکر آنی خود را کنترل کنند.

سه نوع فرعی ADHD بر اساس نشانه های اولیه بی توجهی، بیش فعالی-تکانشگری یا ترکیبی از هردو شناخته شده است.

درمان های رایج برای این کودکان داروهای محرک ، آموزش والدین ، مداخله های آموزشی به کودکان، مشاوره خانوادگی، گروه‌های حمایتی و مشاوره فردی است.

منبع: روانشناسی مرضی کودک – اریک جی مش (ترجمه محمد مظفری مکی آبادی)

شما میتوانید در بزرگترین مرکز مشاوره شرق تهران با بهترین امکانات خدمات روانشناسی خود را با انتخاب نو و با کیفیتی مناسب دریافت نمایید.همکاران ما در این مرکز روانشناسی پاسخگوی تمامی نیاز های شما دوستان هستند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *