اختلال سلوک را بشناسیم

مادر پدرام می‌گوید: “درست چند هفته قبل،  او دسته صندلی خود را به صورت من پرتاب کرد و چانه ام زخمی شد. من فکر کردم که این یک بازی است وپرهام  ادا در می آورد. فکر کردم برای جیغ و فریاد کشیدن و ایجاد مزاحمت او بر سر میز باید جریمه ای در نظر بگیرم. گفتم خب همین حالا برو طبقه بالا، از دسر خبری نیست. اوهم از کوره در رفت، چنگال فلزی را برداشت و با تمام قدرت به طرف من پرتاب کرد. چنگال به من خورد و نزدیک بود به چشمم آسیب برساند. پیشانی ام خون آمد. دیوانه وار فریاد میزدم و ترسیده بودم یعنی اینکه از دیدن این نوع رفتار، این نوع خشم در یک پسر چهار ساله ترسیده بودم”. از نظر من این حرکت فراتر از یک پرخاشگری عادی است.

مادر مارال می گوید: “او مرا پاک دیوانه می‌کند. همیشه بی قرار است و هر کاری که به او میگویم انجام نمی دهد. وقتی کارها بر وفق مرادش نباشد، بی درنگ قشقرق راه می اندازد. رفتارهای او نیز یک مشکل واقعی در مدرسه شده است”.  اخیرا معلم مارال شکایت کرده است که “به سختی می توان مارال را به انجام کارهای مدرسه تشویق  کرد. او به راحتی از انجام تکلیف هایش خودداری می‌کند. به علاوه ناسازگاری می‌کند، سر جای خود نمی نشیند و بی وقفه صحبت میکند. رفتار او برای همکلاسی هایش مزاحمت ایجاد می‌کند. واقعاً نگران این هستیم که اگر رفتار  خود را اصلاح نکند دچار مشکلات جدی شود”.

اصطلاحات “مشکلات سلوک ” و “رفتار جامعه ستیزانه” به اعمال و نگرش‌های نامتناسب با سن گفته می شوند که به نقض انتظارات خانوادگی، هنجارهای اجتماعی و حقوق شخصی دیگران می انجامند.

همانند کودکانی که برای نمونه ذکر شدند، کودکانی که دچار مشکلات سلوک هستند گستره ای از رفتارهای خلاف قانون از جیغ زدن، ناسزا گفتن و قشقرق راه انداختن گرفته تا تخریب شدید، دزدی و تجاوز از خود نشان می‌دهند. علت های این مشکلات رفتاری به همین اندازه گسترده و پیامدهای آن ها نیز بلند مدت هستند. کودکان مبتلا، سوء رفتارهای متعددی از پرخاشگری شدید تا اعمال ضد اجتماعی را بروز می دهند که موجب ایجاد درد در دیگران شده یا حقوق دیگران را از طریق پرخاشگری فیزیکی و کلامی، دزدی یا اعمال تخریبی زیر پا می گذارند. اغلب اقدام‌های تربیتی خانواده این کودکان مانند تنبیه های بدنی، در ایجاد مشکل نقش دارند. از طرفی والدین کودکان مبتلا به سلوک اغلب مشکلات و فشارهای روانی مخصوص به خود را دارند. برای نمونه اختلاف های زناشویی، مشکلات روانپزشکی و بیکاری‌.

بسیاری از کودکان مبتلا به مشکلات سلوک در خانواده ها و محله های بسیار محروم بزرگ می شوند. بسیاری از آنها آزار جسمی، بی اعتنایی و بی توجهی، فقر یا کشیده شدن به جرم و جنایت را تجربه می‌کنند. این مسائل رفتارهای آنان را توجیه نمی‌کند اما زمینه مهمی را برای فهم و پیشگیری از مشکلات سلوک فراهم می‌سازد. کودکان مبتلا به مشکلات سلوک اغلب به شدت پریشان و نیازمند به کمک هستند از سوی دیگر اعمال بی‌رحمانه آنها خشم انسان را برمی‌انگیزد و همه را متوجه این قربانیان بیگناه می کند. به طوری که اغلب افراد خواستار تنبیه شدید یا زندانی کردن چنین کودکانی هستند. هر چه کودکان مبتلا به مشکلات سلوک بزرگتر می‌شوند، تنگنایی که در آن قرار می گیرند نیز دشوارتر می شود، زیرا هرچه نظام بهداشت روانی و دادگاه کودکان خواستار درک و شناخت این قبیل کودکان می باشند، اما از سوی دیگر دادگاه‌های جنایی شرایط دشوارتری را بر سر راه آنها قرار می دهند و عموم مردم نیز خواستار مجازات آنها و حمایت از قربانیان هستند.


درمان های موثر برای این کودکان عبارتند از: آموزش مدیریت والدین(PMT)، آموزش مهارت‌های حل مسئله و خانواده درمانی

در خصوص درمان این اختلال باید در نظر داشت که هرچه پیشرفت رفتار جامعه ستیزانه بیشتر باشد، نیاز بیشتری به مداخله های فشرده تر خواهد بود.

منبع: روانشناسی مرضی کودک- اریک جی مش (ترجمه محمد مظفری مکی آبادی)

شما میتوانید در بزرگترین مرکز مشاوره شرق تهران با بهترین امکانات خدمات روانشناسی خود را با انتخاب نو و با کیفیتی مناسب دریافت نمایید.همکاران ما در این مرکز روانشناسی پاسخگوی تمامی نیاز های شما دوستان هستند.